Oh Ha-young: “Đã tự hào về thành tựu tổ tiên, thì phải sẵn sàng nhận chỉ trích về sai lầm của họ”

Trong bối cảnh nữ diễn viên Oh Ha-young đang vướng vào tranh cãi xoay quanh hành vi thân Nhật của cụ cố, cuộc tranh luận đã lan rộng sang vấn đề gọi là 'chế độ liên đới' (liên lụy gia đình) — tức là liệu có thể truy cứu trách nhiệm của hậu duệ đối với sai lầm của tổ tiên đến mức nào. Mặc dù bản thân Oh Ha-young không trực tiếp thực hiện các hành vi thân Nhật, nhưng vì cô đã nhấn mạnh thành tựu của tổ tiên trong quá trình giới thiệu lịch sử gia đình, nên dư luận đang chia rẽ gay gắt về việc liệu hậu duệ có phải chịu trách nhiệm trước những lời chỉ trích hay không.

Sự việc bắt đầu khi Oh Ha-young giới thiệu về lịch sử gia đình mình trong chương trình 'Problem Child in House' của Đài Phát thanh - Truyền hình Hàn Quốc (KBS 2TV). Vào thời điểm đó, cô đã đề cập đến việc gia đình mình là dòng dõi bác sĩ qua 4 thế hệ và kể câu chuyện về cụ cố An Sang-ho.

Tuy nhiên, sau khi những hành vi thân Nhật trong quá khứ của An Sang-ho bị đưa ra ánh sáng, bầu không khí đã thay đổi đột ngột. Phía Oh Ha-young đã đính chính lập trường và đưa ra lời xin lỗi sau những giải thích ban đầu, và chính cô cũng đã xin lỗi thông qua SNS cá nhân về sự thiếu hiểu biết về lịch sử cũng như những phát ngôn thiếu thận trọng của mình.

Oh Ha-young sau đó thừa nhận sự thiếu sót trong nhận thức của mình khi nói: “Tôi chỉ biết về cuộc đời của cụ cố một cách phiến diện thông qua những câu chuyện được kể lại từ gia đình”. Cô cũng bày tỏ lập trường sẽ đón nhận một cách nghiêm túc sai lầm của cụ cố: “Tôi nghĩ rằng việc bản thân chưa kịp biết không thể là lý do để phớt lờ hay xem nhẹ lịch sử đó”.

Tuy nhiên, thay vì lắng xuống, tranh cãi lại chuyển sang một vấn đề mới. Nhiều ý kiến cho rằng vì Oh Ha-young không phải là người trực tiếp thực hiện hành vi thân Nhật, nên việc chỉ trích hậu duệ vì hành động của tổ tiên chính là 'chế độ liên đới'.

Trên thực tế, một số người đưa ra quan điểm rằng việc bắt hậu duệ phải chịu trách nhiệm cho hành vi của tổ tiên xảy ra trước khi họ sinh ra là điều bất công. Một số phương tiện truyền thông Nhật Bản cũng định nghĩa tranh cãi này là 'chế độ liên đới thời hiện đại' và đưa ra cái nhìn chỉ trích phản ứng của xã hội Hàn Quốc.

Ngược lại, những lập luận phản bác cũng không hề yếu thế.

Trên một bài đăng trực tuyến, một bình luận với nội dung: “Nếu đã dùng những việc mình không làm để tự hào, thì cũng phải sẵn sàng nhận sự chỉ trích vì những việc mình không làm” đã nhận được sự đồng tình lớn với hơn 13.000 lượt 'thích'.

Lập luận này khác với việc truy cứu trách nhiệm pháp lý hay đạo đức đối với cá nhân Oh Ha-young về hành vi thân Nhật của cụ cố. Điểm mấu chốt nằm ở chỗ: liệu thái độ chọn lọc những lịch sử tích cực của tổ tiên để gọi tên như một niềm tự hào của gia đình, nhưng lại vạch ra ranh giới rằng những lịch sử tiêu cực đi kèm không liên quan đến hậu duệ, có phải là thái độ phù hợp hay không.

Cuối cùng, cuộc tranh luận này nằm ở một điểm khó có thể giải thích chỉ bằng sự phân chia nhị nguyên đơn giản là 'có liên đới hay không'.

Về mặt pháp lý, cá nhân không phải chịu trách nhiệm về hành vi của tổ tiên. Tuy nhiên, ngay khoảnh khắc một người giới thiệu lịch sử và thành tựu của gia đình như là bản sắc hay niềm tự hào của chính mình, thì những mảng sáng và mảng tối nằm trong lịch sử đó cũng có thể trở thành đối tượng của sự thảo luận.

Đặc biệt, vấn đề thân Nhật trong thời kỳ thuộc địa Nhật Bản không chỉ là câu chuyện quá khứ của một cá nhân, mà là vấn đề phức tạp đan xen giữa sự thống trị thực dân, sự hợp tác và những đánh giá lịch sử sau khi giải phóng. Do đó, cần phân biệt giữa việc yêu cầu hậu duệ phải gánh vác thay tội lỗi của tổ tiên với việc hỏi hậu duệ sẽ ghi nhớ và giải thích như thế nào về hành trạng của tổ tiên.

Có vẻ như Oh Ha-young cũng ý thức được điểm này nên trong thư xin lỗi, cô đã không dùng sự thật rằng 'mình không biết' làm tấm lá chắn để miễn tội. Cô thừa nhận việc không biết rõ về cuộc đời của cụ cố, nhưng khẳng định sự thiếu hiểu biết đó không thể là lý do để phớt lờ hay xem nhẹ lịch sử.

Câu hỏi mà tranh cãi lần này để lại cuối cùng không phải là liệu có thể truy cứu tội lỗi của hậu duệ hay không. Nó gần gũi hơn với câu hỏi: Khi nói về danh dự của gia đình, trách nhiệm phải nhìn nhận toàn bộ lịch sử đó đến mức độ nào.

Mặc dù cần cảnh giác với việc chuyển hóa sai lầm của tổ tiên thành tội lỗi của hậu duệ, nhưng thái độ chỉ kế thừa một cách chọn lọc những thành tựu của tổ tiên để tự hào trong khi lại im lặng trước những lịch sử gây khó chịu cũng có thể trở thành đối tượng bị chỉ trích.

Cuộc tranh luận xung quanh Oh Ha-young cũng đang diễn ra ngay tại ranh giới đó. Nếu không đồng nhất khái niệm pháp lý về 'chế độ liên đới' với trách nhiệm xã hội đối với ký ức lịch sử, thì tranh cãi này có thể vượt ra ngoài câu chuyện gia đình của một diễn viên, dẫn đến câu hỏi căn bản hơn về việc xã hội Hàn Quốc sẽ ghi nhớ lịch sử quá khứ và truyền lại cho thế hệ mai sau như thế nào.