Bác sĩ chuyên khoa gan bị nghiện rượu? Sự đồng cảm với Yoo Jae Suk

Một bác sĩ chuyên khoa gan mật đã công khai trải nghiệm nghiện rượu của chính mình. Dù là một bác sĩ trực tiếp quan sát gan của bệnh nhân trên bàn mổ, nhưng phải mất tới 9 năm ông mới thừa nhận vấn đề uống rượu của bản thân. Câu chuyện của ông Lee June-seo, người đã trải qua 2 năm rời xa rượu, đã gợi lên thực tế rằng ranh giới giữa 'người uống nhiều rượu' và 'người rơi vào tình trạng lệ thuộc vào rượu' mong manh hơn chúng ta tưởng.

Trong tập 359 của chương trình 'You Quiz on the Block' phát sóng trên TVN vào ngày 9, ông Lee June-seo đã xuất hiện với tư cách là 'vị bác sĩ đã chia tay với rượu'. TVN cũng giới thiệu buổi phát sóng này với cụm từ "Quyết tâm của một bác sĩ từng quá gần gũi với rượu", tập trung vào quá trình cai rượu của ông.

Ông Lee June-seo tự giới thiệu mình là người đã chiến đấu với chứng nghiện rượu trong suốt 9 năm. Ông giải thích rằng trong thời đại học, khi tham gia ban nhạc rock, ông thường xuyên tiếp xúc với rượu. Ban đầu, ông chỉ say với khoảng nửa chai soju, nhưng qua việc uống rượu lặp đi lặp lại, ông cảm thấy tửu lượng của mình tăng lên. Tuy nhiên, đó không phải là việc 'tửu lượng trở nên tốt hơn' mà là quá trình lượng rượu uống vào và sự lệ thuộc cùng tăng lên.

Sự việc gây sốc nhất đã xảy ra khi ông còn là sinh viên y khoa. Sau một buổi liên hoan với các giáo sư, ông bị mất trí nhớ, và khi tỉnh lại, ông thấy mình đang nằm trên một chiếc giường bệnh lạ lẫm. Cảnh sát đã liên lạc với cha ông để thông báo rằng: "Con trai ông được tìm thấy trong tình trạng bán khỏa thân tại nhà vệ sinh ga Incheon". Ông Lee hồi tưởng rằng vào thời điểm đó, chính ông cũng không nhận ra sự việc này là một vấn đề nghiêm trọng.

Ngược lại, ông chỉ ra rằng vào lúc đó, bầu không khí xung quanh thường tiêu thụ những sự việc như vậy như một câu chuyện hài hước trong các cuộc nhậu. Văn hóa xem nhẹ những sai lầm và tai nạn xảy ra do say rượu theo kiểu "ai uống rượu vào mà chẳng thế" có thể trở thành bức màn che lấp các tín hiệu nguy hiểm của vấn đề lạm dụng rượu.

Ngay cả sau khi trở thành bác sĩ, tình hình vẫn không thay đổi. Cường độ làm việc cao và tình trạng kiệt sức (burnout) tại môi trường y tế đã trở thành tác nhân khiến sự lệ thuộc vào rượu trở nên trầm trọng hơn. Ông tiết lộ rằng bản thân cũng từng trải qua trạng thái gọi là 'nghiện rượu chức năng cao' (high-functioning alcoholic) — tức là vẫn duy trì được các chức năng nghề nghiệp bên ngoài nhưng lại lệ thuộc vào rượu.

Loại hình này nguy hiểm vì sự nghiện ngập không dễ dàng lộ ra bên ngoài. Việc đi làm, hoàn thành công việc và duy trì các mối quan hệ xã hội không đồng nghĩa với việc không có vấn đề về rượu. Bản thân Lee cũng đã trải qua việc lặp lại các lỗi nói hớ trong các cuộc nhậu hay bị ngã bị thương, nhưng trong một thời gian dài, ông đã không coi tình trạng của mình là nghiêm trọng.

Lời giải thích của ông về 'sự khác biệt giữa người thích uống rượu và người nghiện rượu' đặc biệt gây ấn tượng. Giống như việc ngắm nhìn một bông hoa đẹp thì thấy hạnh phúc, nhưng nếu ngày hôm sau bông hoa đó không còn nữa thì không thấy đau khổ, thì việc không thể chịu đựng được về mặt tâm lý khi không có rượu có thể là tín hiệu quan trọng của sự lệ thuộc, thay vì chỉ là việc bản thân việc uống rượu.

Kinh nghiệm nghề nghiệp là bác sĩ gan mật cũng thêm vào câu chuyện của ông một sức nặng độc đáo. Ông đề cập đến hình dạng của gan khi quan sát trong phẫu thuật và giải thích rằng gan bình thường và gan của bệnh nhân có vấn đề uống rượu mãn tính có thể trông khác nhau. Ông nhấn mạnh rằng khi hỏi bệnh nhân về lượng rượu thực tế họ uống, nhiều người chỉ nói khoảng một nửa lượng họ thực sự uống, vì vậy việc truyền đạt chính xác thói quen uống rượu cho đội ngũ y tế là rất quan trọng.

Điều trớ trêu là chính vị bác sĩ thường khuyên bệnh nhân bỏ rượu cũng đã nhiều lần thất bại trong việc cai rượu. Kinh nghiệm của ông càng trở nên thực tế hơn ở điểm: chỉ vì biết kiến thức y khoa không có nghĩa là có thể tự động thoát khỏi sự nghiện ngập.

Trong quá trình này, Yoo Jae Suk cũng đã chia sẻ trải nghiệm của mình. Anh cho biết mình đã bỏ thuốc lá được gần 20 năm và nói rằng trước đây anh đã cố gắng giảm lượng thuốc lá bằng cách tự nhủ "chỉ hút vài điếu mỗi ngày", nhưng cuối cùng đã thất bại, và đến một thời điểm nào đó, anh đã chọn phương pháp bỏ hoàn toàn. Anh đã tạo ra sự đồng cảm khi so sánh trải nghiệm cai rượu của Lee với trải nghiệm bỏ thuốc lá của mình.

Tuy nhiên, bỏ thuốc lá và cai rượu không phải là cùng một quá trình về mặt y học. Đặc biệt đối với những người bị lệ thuộc vào rượu nặng, việc cai rượu đột ngột có thể gây ra các triệu chứng cai thuốc, vì vậy tùy vào tình trạng cá nhân mà cần có sự đánh giá và điều trị y tế. Đây là lý do tại sao không nên coi trải nghiệm của Lee là một công thức cai rượu duy nhất áp dụng cho tất cả mọi người.

Mặc dù vậy, cách ông gợi nhắc về 'sau ly đầu tiên' khiến người ta phải suy nghĩ về tâm lý của hành vi nghiện ngập. Ông giải thích rằng khi muốn bỏ rượu, con người thường chỉ nhớ về niềm vui hay sự giải tỏa từ ly đầu tiên, nhưng nếu nhìn nhận toàn bộ quá trình bao gồm cả những sai lầm, sự hối hận, tổn thương thể chất và sự khó chịu của ngày hôm sau, chúng ta có thể nhìn nhận ham muốn uống rượu theo một cách khác.

Ông cũng chỉ ra rằng "khoảng thời gian trống" xuất hiện trong quá trình cai rượu là một vấn đề. Khi khung giờ thường dùng để uống rượu đột ngột bị bỏ trống, chính khoảng trống đó có thể kích thích ham muốn uống rượu trở lại. Do đó, cần lấp đầy thời gian bằng các hoạt động thường nhật mới như đi bộ hoặc đọc sách. Suy cho cùng, việc thoát khỏi sự nghiện ngập không chỉ dừng lại ở việc nhịn một ly rượu, mà là tái cấu trúc lại chính lối sống vốn đã bị rượu chiếm lĩnh.

Sau 2 năm cai rượu, những thay đổi mà Lee cảm nhận được không hề quá lớn lao. Ông cho biết cảm xúc của mình đã bớt thất thường và trở nên bình yên hơn. Tất nhiên đôi khi vẫn có những lúc đột nhiên thèm rượu, nhưng thay vì là những cơn thèm khát mãnh liệt như trước, ông có thể đón nhận nó như một ký ức đã qua.

Yoo Jae Suk cũng chia sẻ trải nghiệm tương tự. Trong giai đoạn đầu bỏ thuốc, chỉ cần nhìn thấy người xung quanh hút thuốc là anh đã thấy thèm, nhưng theo thời gian, anh thậm chí còn cảm thấy ghét mùi thuốc lá. Điều này cho thấy quá trình hồi phục khỏi sự nghiện ngập không đơn thuần là vấn đề ý chí, mà còn gắn liền với thời gian, môi trường và sự thay đổi thói quen sinh hoạt lặp đi lặp lại.

Trên hết, sự xuất hiện lần này thu hút sự chú ý vì nó cho thấy một sự thật hiển nhiên nhưng thường bị ngó lơ: ngay cả bác sĩ cũng có thể bị nghiện. Có kiến thức chuyên môn không đồng nghĩa với việc sự yếu đuối của con người sẽ biến mất. Ngược lại, việc một bác sĩ từng hợp lý hóa vấn đề của mình như một phần bình thường của cuộc sống trong một thời gian dài rồi trực tiếp thú nhận, đã mang lại ý nghĩa lớn cho cả bệnh nhân lẫn đội ngũ y tế.

Câu chuyện của Lee cũng đặt ra câu hỏi cho bối cảnh xã hội Hàn Quốc, nơi việc uống rượu đã ăn sâu vào đời sống dưới danh nghĩa liên hoan, giao lưu hay giải tỏa căng thẳng. Trong một xã hội như vậy, điều quan trọng không chỉ là "uống bao nhiêu", mà là "rượu đang chiếm vị trí nào trong cuộc sống của bạn". Lý do vị bác sĩ đã chiến đấu với rượu suốt 9 năm công khai sự thất bại và quá trình hồi phục của mình, suy cho cùng, chính là nằm ở câu hỏi đó.