Miyeon (i-dle) vướng nghi vấn vi phạm Luật Y tế, cảnh sát vào cuộc điều tra

Vụ tranh cãi xung quanh nội dung YouTube mang tên ‘Nhà truyền giáo’ có sự góp mặt của Miyeon, thành viên nhóm i-dle, liên quan đến nghi vấn vi phạm Luật Y tế cuối cùng đã chuyển sang giai đoạn điều tra của cảnh sát. Mặc dù đội ngũ sản xuất đã giải thích rằng video này không phải là quảng cáo y tế và họ không nhận bất kỳ thù lao tài chính hay hỗ trợ sản xuất nào từ cơ sở y tế, nhưng Trung tâm Y tế công cộng Yongsan-gu cho rằng cần phải xác minh mối quan hệ giữa cơ sở y tế và đội ngũ sản xuất, dẫn đến việc yêu cầu cảnh sát vào cuộc điều tra.

Trung tâm Y tế công cộng Yongsan-gu được cho là đã yêu cầu cảnh sát điều tra về việc liệu cơ sở y tế xuất hiện trong ‘Nhà truyền giáo’ có thực hiện quảng cáo y tế bất hợp pháp hay không. Cơ quan này cũng đã tiến hành hướng dẫn hành chính, yêu cầu khắc phục ngay lập tức việc cơ sở y tế sử dụng danh xưng ‘bệnh viện chuyên khoa’ trong video.

Trọng tâm của biện pháp lần này không đơn thuần là việc tên bệnh viện có xuất hiện trong video hay không. Cơ quan điều tra dự kiến sẽ tập trung phán quyết xem nội dung này có được coi là quảng cáo y tế theo Luật Y tế hay không, mức độ can thiệp của cơ sở y tế vào quá trình lên kế hoạch, quay phim hoặc hiển thị hình ảnh, cũng như liệu có tồn tại mối quan hệ tương đương với hợp đồng quảng cáo hay thù lao kinh tế nào trong quá trình đó hay không.

Tranh cãi bắt nguồn từ nội dung kiểm tra sức khỏe trong chương trình ‘Nhà truyền giáo’ được công bố vào ngày 1 vừa qua. Video ghi lại cảnh Miyeon đến một cơ sở y tế tại Yongsan-gu, Seoul để kiểm tra sức khỏe và thực hiện nội soi dạ dày có gây mê.

Vấn đề không chỉ nằm ở việc các cảnh quay sử dụng dịch vụ y tế được đưa vào nội dung. Nhiều ý kiến chỉ trích cho rằng việc để lộ thông tin có thể nhận diện tên cơ sở y tế, đội ngũ y tế và cơ sở vật chất bên trong video có khả năng cấu thành hành vi quảng cáo y tế theo Luật Y tế.

Trong các chương trình giải trí hoặc vlog thông thường, việc một doanh nghiệp hay địa điểm cụ thể xuất hiện không được xem là quảng cáo y tế. Bởi lẽ, cần phải xem xét tổng thể các tình tiết cụ thể như thông tin về cơ sở y tế hoặc hành vi y tế được cung cấp cho công chúng với ý đồ và phương thức như thế nào, cũng như liệu có sự can thiệp hay tính chất trả phí từ phía cơ sở y tế hay không.

Ngay khi tranh cãi nổ ra, đội ngũ sản xuất đã tích cực phủ nhận nghi vấn đây là nội dung quảng cáo. Họ tuyên bố: “Chúng tôi không nhận yêu cầu quảng cáo, quảng bá hay sản xuất nội dung này từ cơ sở y tế thực hiện quay phim, cũng như không nhận bất kỳ thù lao tài chính hay hỗ trợ kinh tế nào.”

Đội ngũ sản xuất cũng khẳng định họ đã trực tiếp thanh toán toàn bộ chi phí kiểm tra sức khỏe và điều trị. Nói cách khác, đây không phải là nội dung quảng cáo được sản xuất bằng cách nhận tài trợ hay chi phí từ cơ sở y tế, mà là quá trình người tham gia thực hiện kiểm tra thực tế trong quá trình quay phim.

Tuy nhiên, ngay cả sau khi đội ngũ sản xuất giải thích và chỉnh sửa video, tranh cãi vẫn chưa hoàn toàn chấm dứt. Có thông tin cho rằng ngay cả trong video đã chỉnh sửa, một số thông tin giúp nhận diện cơ sở y tế như tên thương mại, chi phí nội soi hay tên cơ sở y tế hợp tác vẫn bị lộ mà không được che mờ.

Do đó, Trung tâm Y tế công cộng Yongsan-gu cho rằng cần phải xác minh xem có mối quan hệ riêng biệt nào giữa đội ngũ sản xuất và cơ sở y tế đó hay không, nên đã yêu cầu cảnh sát vào cuộc điều tra.

Một vấn đề khác mà cơ quan y tế nêu ra là việc sử dụng danh xưng ‘bệnh viện chuyên khoa’ của cơ sở y tế. Cần phân biệt rõ giữa việc một cơ sở y tế diễn đạt ý muốn nói họ có chuyên môn trong một lĩnh vực điều trị nhất định với việc sử dụng danh xưng ‘bệnh viện chuyên khoa’ theo quy định của pháp luật. Trung tâm Y tế công cộng đã tiến hành hướng dẫn hành chính yêu cầu cơ sở y tế này điều chỉnh việc sử dụng danh xưng.

Quy định về quảng cáo y tế là lĩnh vực áp dụng các tiêu chuẩn nghiêm ngặt hơn so với quảng cáo hàng hóa, dịch vụ thông thường do tính đặc thù của dịch vụ y tế liên quan đến tính mạng và thân thể của bệnh nhân. Mục đích là nhằm ngăn chặn khả năng người tiêu dùng bị sai lệch nhận thức về thông tin y tế bởi quảng cáo, đồng thời ngăn chặn việc lôi kéo bệnh nhân hoặc quảng cáo quá mức do cạnh tranh quá mức giữa các cơ sở y tế.

Điều 56 của Luật Y tế hiện hành quy định về chủ thể, phương thức quảng cáo y tế và các loại hình quảng cáo bị cấm. Đặc biệt, chủ thể quảng cáo y tế bị hạn chế và các loại quảng cáo có nguy cơ gây nhầm lẫn cho bệnh nhân hoặc sử dụng các cách diễn đạt đặc thù về hành vi y tế có thể trở thành đối tượng bị điều chỉnh.

Vì đội ngũ sản xuất đang phủ nhận tính chất quảng cáo và thù lao, nên mấu chốt của cuộc điều tra lần này nằm ở việc xác minh các tình tiết thực tế về quá trình sản xuất video. Không thể khẳng định ngay lập tức đây là quảng cáo y tế bất hợp pháp chỉ vì tên bệnh viện hay hình ảnh bên trong xuất hiện, nhưng ngược lại, việc đội ngũ sản xuất giải thích không phải quảng cáo cũng không đồng nghĩa với việc khả năng áp dụng Luật Y tế tự động biến mất.

Cơ quan điều tra có khả năng sẽ kiểm tra xem đã có thỏa thuận trước với phía cơ sở y tế trong quá trình sản xuất hay chưa, việc lựa chọn địa điểm quay và quá trình kiểm tra của người tham gia được quyết định như thế nào, cơ sở y tế có can thiệp vào nội dung hay biên tập video hay không, cũng như liệu có các khoản hỗ trợ kinh tế tương đương với phí quảng cáo hay tài trợ hay không.

Ngoài ra, bối cảnh mà các thông tin về tên thương mại, đội ngũ y tế và chi phí xuất hiện trong video cũng sẽ là yếu tố quan trọng để phán quyết. Bởi lẽ cần phải xem xét tổng thể cấu trúc, phương thức biểu đạt của nội dung và mức độ tham gia của cơ sở y tế.

Để xác định có vi phạm Luật Y tế hay không, cần phải xem xét các tình tiết cụ thể và các yêu cầu pháp lý. Do đó, ở giai đoạn hiện tại, việc khẳng định hành vi tham gia của Miyeon hay đội ngũ sản xuất ‘Nhà truyền giáo’ là vi phạm Luật Y tế là chưa phù hợp. Việc yêu cầu điều tra lần này không có nghĩa là tội danh hay hành vi vi phạm đã được xác định, mà là quy trình yêu cầu cơ quan điều tra xác minh sự thật và đưa ra phán quyết pháp lý đối với các nghi vấn mà cơ quan hành chính đã nêu ra.

Đặc biệt, vụ việc này thu hút sự chú ý vì nó là ví dụ điển hình cho thấy ranh giới giữa các nội dung về đời sống thường ngày và kiểm tra sức khỏe của nghệ sĩ với việc quảng bá cơ sở y tế. Mặc dù các nội dung ghi rõ tài trợ hoặc quảng cáo đã trở nên phổ biến trên các nền tảng video như YouTube, nhưng lĩnh vực y tế có những hạn chế pháp lý riêng biệt về bản thân việc quảng cáo, khác với hàng tiêu dùng thông thường. Do đó, ngay cả khi đội ngũ sản xuất không cố ý làm nội dung quảng cáo, việc xem xét pháp lý riêng biệt về bản chất nội dung và quá trình sản xuất vẫn là điều cần thiết.

Cuối cùng, hướng đi của tranh cãi ‘Nhà truyền giáo’ phụ thuộc vào việc cuộc điều tra của cảnh sát xác minh mối quan hệ thực tế giữa cơ sở y tế và đội ngũ sản xuất cũng như quá trình sản xuất video như thế nào. Trong bối cảnh lời giải thích ‘không có quảng cáo hay thù lao’ của đội ngũ sản xuất đối lập với nhận định ‘cần xác minh mối quan hệ’ của Trung tâm Y tế công cộng, sự chú ý đang đổ dồn vào việc cảnh sát sẽ phán quyết thế nào về việc có phải là quảng cáo y tế hay không thông qua các tài liệu thu thập được và lời khai của những người liên quan.