Han Song Yi nghi vấn về tranh cãi bóp méo lịch sử trong phim 'Những kẻ ám sát'

Cuộc tranh luận về việc bóp méo lịch sử xung quanh bộ phim 'Những kẻ ám sát', tác phẩm tái hiện vụ ám sát Đệ nhất phu nhân Yuk Young Soo vào năm 1974 lên màn ảnh, đang lan rộng theo một hướng không ngờ tới. Lần này, YouTuber Han Song Yi, một người đào tẩu từ Triều Tiên, đã khẳng định rằng cốt truyện của bộ phim này quá giống với các tác phẩm và phim ảnh mà cô từng tiếp cận tại Triều Tiên.

Ranh giới giữa sự thật và hư cấu, đạo đức trong việc tái hiện lịch sử, và vấn đề 'ký ức lịch sử' thay đổi tùy theo ý thức hệ đã đồng thời nổi lên thông qua một bộ phim. Trên kênh YouTube cá nhân 'Han Song Yi TV' gần đây, Han Song Yi cho biết sau khi xem 'Những kẻ ám sát', cô đã nhớ lại bộ phim 'Dân tộc và vận mệnh' từng xem ở Triều Tiên. Cô chia sẻ: "Ở Triều Tiên, tôi đã được học về nó thông qua 'Dân tộc và vận mệnh' như một hình thức tuyên truyền, nhưng khi đến Đại Hàn Dân Quốc, nội dung lại quá khác biệt. Khi xem 'Những kẻ ám sát' lần này, tôi đã rất sốc vì cốt truyện quá giống với những gì tôi đã thấy ở Triều Tiên". Dù dành lời khen cho diễn xuất của các diễn viên, cô vẫn bày tỏ sự quan ngại sâu sắc về cách diễn giải lịch sử của tác phẩm.

Phát ngôn của Han Song Yi thu hút sự chú ý vì nó vượt ra ngoài một lời nhận xét phim đơn thuần, chạm đến vấn đề lâu đời về 'chính trị của ký ức'. Nếu một cá nhân học lịch sử thông qua những câu chuyện do nhà nước cung cấp trong quá khứ, và sau đó tiếp cận cùng một sự kiện đó dưới một thể chế khác với những tư liệu và góc nhìn hoàn toàn khác, thì họ nên chấp nhận điều gì là 'sự thật'? Ký ức tập thể trong sử học không phải là sự tích lũy đơn thuần các sự kiện khách quan, mà là một quá trình liên tục được xây dựng và tái cấu trúc thông qua quyền lực nhà nước, giáo dục, truyền thông và các nội dung văn hóa. Việc Han Song Yi đề cập đến khoảng cách giữa ký ức về sự kiện được học ở Triều Tiên và các ghi chép lịch sử tiếp cận tại Hàn Quốc chính là minh chứng biểu tượng cho điểm này.

Trọng tâm của vấn đề là vụ ám sát Đệ nhất phu nhân Yuk Young Soo vào ngày 15 tháng 8 năm 1974, một bi kịch trong lịch sử hiện đại nơi các sự thật lịch sử thực tế và các cách diễn giải sau đó đan xen phức tạp. Khi đó, Moon Se Gwang, một người gốc Hàn thế hệ thứ hai tại Nhật Bản, đã nổ súng về phía Tổng thống Park Chung Hee, khiến bà Yuk tử vong do trúng đạn. Vào thời điểm đó, Ban điều tra đặc biệt đã công bố kết quả điều tra với nội dung rằng Moon Se Gwang đã nhận chỉ thị từ Triều Tiên thông qua Chongryon để ám sát Tổng thống, và Moon Se Gwang đã bị tử hình cùng năm đó. Tuy nhiên, sau đó nhiều nghi vấn và nghi ngờ xung quanh kẻ đứng sau cũng như diễn biến chi tiết của vụ việc vẫn tiếp tục được đặt ra.

'Những kẻ ám sát' lấy chính vùng không gian của những 'nghi vấn' đó làm điểm khởi đầu cho cốt truyện điện ảnh. Thay vì đưa ra kết luận dứt khoát về vụ việc, đạo diễn Hur Jin Ho đã chọn cách truy vết những nghi vấn xung quanh hiện hiện trường và góc nhìn của các nhân vật liên quan. Các nhân vật hư cấu như cảnh sát Cheol Gu (Yoo Hae Jin), trưởng ban xã hội của một tờ báo Jae Hwan (Park Hae Il), và phóng viên mới Yeong Il (Lee Min Ho) đã truy tìm mặt tối của sự việc, đồng thời đưa cả vấn đề kiểm duyệt báo chí thời bấy giờ và Tuyên ngôn thực hành báo chí tự do vào mạch truyện. Đội ngũ sản xuất giải thích rằng đây là một bộ phim trinh thám bí ẩn, kết hợp giữa ghi chép thực tế và trí tưởng tượng điện ảnh.

Do đó, cốt lõi của cuộc tranh luận không chỉ nằm ở việc 'liệu phim có thể đặt ra nghi vấn hay không'. Câu hỏi căn bản hơn là trong một bộ phim lấy chất liệu từ sự kiện có thật, khán giả có thể phân biệt được đâu là hư cấu và đâu là sự thật lịch sử đến mức độ nào. Về bản chất, điện ảnh không phải là bản sao của sự thật mà là nghệ thuật tái cấu trúc thực tại thông qua sự lựa chọn, nén lại, nhân vật hóa và các mối quan hệ nhân quả kịch tính. Tuy nhiên, khi lấy chất liệu từ những nhân vật có thật và những bi kịch quốc gia, sự hư cấu đó tất yếu sẽ tạo ra sức mạnh ảnh hưởng đến ký ức công cộng. Xung đột xung quanh 'Những kẻ ám sát' cuối cùng có thể được xem là nảy sinh tại điểm giao thoa giữa tự do sáng tạo và trách nhiệm tái hiện lịch sử. Đội ngũ sản xuất nhấn mạnh rằng đây là một tác phẩm sáng tạo dựa trên các ghi chép thực tế và những nghi vấn còn sót lại, chứ không nhằm đưa ra một kết luận lịch sử hay mục đích chính trị cụ thể nào.

Trong quá khứ, các tác phẩm chuyển thể các sự kiện chính trị trong lịch sử hiện đại Hàn Quốc như 'Người Kế Nhiệm Namsan' hay '12.12: The Day' cũng từng gây ra tranh luận về ranh giới giữa sự thật và sự tái cấu trúc kịch tính. Hive Media Corp cũng là nhà sản xuất đã đưa nhiều sự kiện lớn của lịch sử hiện đại lên màn ảnh thông qua các tác phẩm này. Tuy nhiên, tính chất tranh luận của 'Những kẻ ám sát' phức tạp hơn vì nó không chỉ dừng lại ở việc tái hiện các mối quan hệ quyền lực trong một sự kiện đã được biết đến rộng rãi, mà còn đưa những khả năng nằm ngoài các lời giải thích lịch sử chính thức vào bằng ngôn ngữ của thể loại trinh thám bí ẩn.

Han Song Yi cuối cùng đã bày tỏ quan điểm mạnh mẽ: "Một bộ phim bóp méo lịch sử thì câu trả lời là nên bị loại bỏ khỏi Đại Hàn Dân Quốc". Vì đây là đánh giá cá nhân, cần phân biệt rõ với những phán quyết cuối cùng về sự thật lịch sử. Thay vào đó, câu hỏi lớn hơn mà cuộc tranh luận này đặt ra không nằm ở việc lựa chọn đơn thuần giữa tự do biểu đạt và trách nhiệm lịch sử. Việc cách thức ghi nhớ một sự kiện lịch sử phản ánh hiện tại của một xã hội, nên quá trình phân biệt giữa giả thuyết mà phim đưa ra và sự thật từ các tư liệu lịch sử chính là chức năng quan trọng của diễn đàn công luận xung quanh lịch sử hiện đại. Cuộc tranh luận về 'Những kẻ ám sát' đang mở rộng ra ngoài việc liệu một bộ phim tái hiện quá khứ chính xác đến mức nào, mà còn là câu hỏi về cách chúng ta ghi nhớ lịch sử và diễn giải lại nó bằng ngôn ngữ của hiện tại.

Tuy nhiên, một số ý kiến cũng đặt nghi vấn về việc hầu hết những người đào tẩu Triều Tiên thường có khuynh hướng cực hữu, cũng như về mức độ hiểu biết sâu sắc của Han Song Yi đối với lịch sử Đại Hàn Dân Quốc.